REFLUKS I ZGAGA
Pieczenie w przełyku to jeden z najbardziej dochodowych biznesów dla koncernów farmaceutycznych. Idziesz do lekarza i wystarczy powiedzieć zgaga, a już dostajesz receptę na IPP, czyli popularne leki hamujące wydzielanie kwasu żołądkowego.
Wykupujesz i problem na chwilę znika aby pojawić się za jakiś czas ze zdwojoną siłą.Dlaczego tak się dzieje?
Kwas solny w żołądku jest jednym z najważniejszych elementów prawidłowego trawienia. U zdrowego człowieka pH soku żołądkowego na czczo może wynosić około 1-2, to bardzo kwaśne środowisko i właśnie takie ma być.
I tutaj zaczyna się cały problem. Żołądek został stworzony do pracy w kwasie, przełyk już nie.
Kwaśne środowisko żołądka jest potrzebne, ponieważ aktywuje pepsynę, enzym odpowiedzialny za trawienie białek, wspiera uwalnianie witaminy B12 z pożywienia, pomaga trawić cięższe pokarmy białkowe, stanowi naturalną barierę dla patogenów i drobnoustrojów dostających się do organizmu z jedzeniem, a także wspiera prawidłową pracę dalszych odcinków przewodu pokarmowego.
Dlatego właśnie ciągłe gaszenie kwasu, szczególnie przez leki, bez szukania przyczyny bywa drogą donikąd, ciało produkuje go bo jest nam potrzebny.
Największe nieporozumienie polega jednak na tym, że zgagę automatycznie utożsamia się z nadprodukcją kwasu. Tymczasem bardzo często problemem nie jest sama ilość kwasu, ale jego cofanie się w niewłaściwe miejsce.
Jeśli kwaśna treść żołądkowa przedostaje się do przełyku, pojawia się pieczenie, palenie, odbijanie, kwaśny posmak w ustach, czasem kaszel, chrypka albo uczucie „kluchy” w gardle. Błona śluzowa przełyku nie jest przystosowana do kontaktu z takim środowiskiem, dlatego reaguje podrażnieniem.
Na refluks wpływa wiele czynników:
– osłabienie dolnego zwieracza przełyku,
– zbyt wolne opróżnianie żołądka,
– zaburzona motoryka przewodu pokarmowego,
– nadmierne ciśnienie w jamie brzusznej,
– przepuklina rozworu przełykowego,
– duże i zbyt ciężkie posiłki i jedzenie późno wieczorem,
– nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha,
– stres i napięcie układu nerwowego,
– przyjmowane leki oraz sam stan błony śluzowej żołądka i przełyku.
Można mieć prawidłowe wydzielanie kwasu i jednocześnie silny refluks. Można mieć też za mało kwasu i objawy dyspepsji. Dlatego wrzucanie wszystkich przypadków zgagi do jednego worka jest wielkim błędem.
Często powtarza się, że większość zgagi to niedokwasota. Co prawda jest w tym ziarno prawdy, ale nie do końca.
Niedokwaśność żołądka może pojawiać się wraz z wiekiem u osób, których dieta była nieodpowiednia, po długotrwałym stosowaniu leków hamujących wydzielanie kwasu, przy przewlekłych stanach zapalnych błony śluzowej żołądka, infekcji helicobacter pylori, niedoborach, przewlekłym stresie, nadużywaniu alkoholu oraz innych używek i osłabionej pracy układu trawiennego.
Przy niedokwaśności często obserwuje się: ciężkość po jedzeniu, odbijanie, uczucie zalegania pokarmu, wzdęcia, szybkie uczucie pełności, niedobory żelaza, B12 lub cynku, skłonność do fermentacji w jelitach, nieprzyjemny zapach z ust, zaburzenia mikrobioty.
Ale niedokwaśność nie jest jedyną przyczyną zgagi.
Refluks może występować również wtedy, gdy kwasu jest odpowiednio dużo. Problem leży wtedy bardziej w mechanice, napięciu, motoryce i stanie śluzówek. Dlatego w pracy z układem pokarmowym potrzebna jest pokora. Żołądek to żywy, precyzyjny system, nie prosty piec, w którym wystarczy przykręcić albo podkręcić ogień.
IPP to syntetyczny lek, który nie obojętny dla naszego wrażliwego zołądka. Jeśli przez długi czas blokujemy sztucznie kwas żołądkowy ciało będzie musiało zapłacić za to swoją cenę. Długotrwałe hamowanie wydzielania kwasu może wpływać na trawienie białek, wchłanianie wybranych składników mineralnych i witamin, mikrobiotę oraz naturalną barierę przeciwdrobnoustrojową żołądka.
Oczywiście jak zawsze podzielę się z wami kilkoma sposobami, które zalecam osobom, z którymi pracuję.
JASNOTA PURPUROWA (Lamium purpureum)
W polskiej fitoterapii jasnota purpurowa jest rośliną stosowaną przy osłabionym trawieniu, uczuciu ciężkości po jedzeniu, dyspepsji i słabszej pracy przewodu pokarmowego. ziele jasnoty pobudza wydzielanie soku żołądkowego, żółci, soku trzustkowego.
Dzięki temu może wspierać trawienie białek, tłuszczów i cięższych posiłków. U osób z objawami dyspepsji i podejrzeniem niedokwaśności potrafi pięknie poruszyć układ trawienny.
Przez lata pracy z ziołami widziałam bardzo dobre efekty stosowania jasnoty u osób, które miały ciężkość po jedzeniu, osłabione trawienie, dyskomfort w nadbrzuszu i objawy wskazujące na zbyt słabą pracę żołądka.
Nie jest to jednak zioło dla każdego, przy silnie podrażnionym przełyku, aktywnych nadżerkach i ostrym stanie zapalnym najpierw trzeba osłonić śluzówki i wyciszyć stan zapalny, a dopiero później pobudzać wydzielanie.
Kiedyś wstawiałam wam już recepturę na intrakt z jasnoty opisując dokładnie to cudowne ziółko. Ale podam jeszcze raz dla osób, które przegapiły.
1 część świeżego ziela jasnoty purpurowej zalać 3 częściami gorącego alkoholu 40%. Wytrawiać od 7 do 14 dni. Przefiltrować i przechowywać w ciemnym szkle.
Intrakt stosujemy 2-3 razy dziennie po 10-20 ml w 100 ml wody.
A co z octem jabłkowym, zapytacie?
Ocet jabłkowy stał się internetowym symbolem „zakwaszania żołądka”. Niestety często jest stosowany bez zrozumienia i bez rozpoznania, co naprawdę dzieje się w przewodzie pokarmowym.
Żołądek produkuje kwas solny o pH około 1-2. Ocet jabłkowy ma zwykle pH około 2-3, ale jego wpływ na realne zakwaszenie żołądka jest ograniczony.
Mało tego u części osób ocet może wręcz pogorszyć objawy. Szczególnie wtedy, gdy przełyk jest już podrażniony, występuje refluks, nadżerki, pieczenie w gardle albo stan zapalny błony śluzowej. Dolewanie kwaśnego płynu na podrażnioną śluzówkę to po prostu dokładanie ognia do pożaru. Dlatego ja raczej unikam zalecania picia octu.
Jasnota czy inne pomocne zioła to zupełnie inna jakość, bo nie polega na mechanicznym dolewaniu kwasu, tylko na pobudzeniu fizjologicznych wydzielin trawiennych.
Pamiętajmy, że w problemach trawiennych warto patrzeć szerzej. Nie każde zioło na trawienie będzie dobre dla każdej osoby.
Jedna potrzebuje pobudzenia soków trawiennych, druga osłony śluzówki, trzecia poprawy przepływu żółci, a jeszcze inna wyciszenia układu nerwowego. Dlatego warto rozważyć różne możliwości, a najlepiej w każdym przypadku udać się do osoby kompetentnej, która ustali przyczynę problemu oraz wybierze odpowiednią dla nas kurację.
KARCZOCH (Cynara scolymus)
Karczoch zwyczajny to bardzo dobre zioło przy ciężkości po tłustym jedzeniu, ospałej żółci, wzdęciach i uczuciu zalegania.
Karczoch jest klasycznym surowcem gorzkim, wspiera pracę wątroby, wydzielanie żółci i trawienie tłuszczów. Ma także dane kliniczne dotyczące dyspepsji czynnościowej.
W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu obejmującym 247 osób z dyspepsją czynnościową ekstrakt z liści karczocha stosowany przez 6 tygodni poprawiał objawy dyspeptyczne i jakość życia skuteczniej niż placebo.
IMBIR Zingiber officinale)
Imbir wspiera motorykę przewodu pokarmowego, może łagodzić nudności, uczucie pełności, ból i wzdęcia. Badano go również w połączeniu z karczochem, między innymi w badaniu z udziałem 126 osób, gdzie obserwowano poprawę objawów dyspeptycznych.
Ale uwaga! Imbir nie jest dla każdego.
U osób z silnym refluksem, pieczeniem w przełyku i nadmiarem gorąca może nasilać dolegliwości. To zioło rozgrzewające i poruszające, dlatego trzeba je dobierać z wyczuciem.
LUKRECJA GŁADKA (Glycyrrhiza glabra)
Lukrecja od wieków zajmuje ważne miejsce w zielarstwie przewodu pokarmowego. Może wspierać błony śluzowe i łagodzić objawy dyspepsji. W przeglądach naukowych pojawiają się dane sugerujące jej korzystny wpływ na objawy ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego.
Ale uwaga!
Trzeba pamiętać o glicyryzynie. Zwykła lukrecja stosowana długo lub w dużych dawkach może powodować zatrzymywanie sodu, utratę potasu i wzrost ciśnienia tętniczego. Dlatego ostrożność jest tutaj konieczna.
PRAWOŚLAZ LEKARSKI (Althaea officinalis)
Prawoślaz działa zupełnie inaczej niż zioła gorzkie. Nie pobudza mocno trawienia, tylko osłania. Zawiera śluzy roślinne, które tworzą delikatną warstwę ochronną na błonach śluzowych. Czasem najpierw trzeba utulić tkankę, zanim zacznie się ją pobudzać.
To bardzo ważne przy podrażnieniu przełyku, suchości, pieczeniu, stanie zapalnym i nadwrażliwości śluzówki.
ALGINIANY z alg brunatnych
Przy refluksie bardzo ciekawe są również alginiany pozyskiwane z alg brunatnych. Ich działanie jest bardziej mechaniczne, ale nie działają jak klasyczne leki hamujące wydzielanie kwasu.
Alginiany tworzą na powierzchni treści żołądkowej żelową warstwę, tak zwaną „raft”, która utrudnia cofanie się zawartości żołądka do przełyku.
Metaanaliza 14 badań obejmujących 2095 osób wykazała, że preparaty zawierające alginiany zwiększały prawdopodobieństwo ustąpienia objawów w porównaniu z placebo lub lekami zobojętniającymi.
SOK Z BIAŁEJ KAPUSTY
Świeżo wyciskany sok z białej kapusty to jedna z najbardziej niedocenianych kuracji dla żołądka. Tradycyjnie stosowano go przy nadkwaśności, zgadze, stanach zapalnych błony śluzowej żołądka, a także przy skłonności do nadżerek i wrzodów. Kapusta działa osłaniająco, łagodząco i wspierająco na błonę śluzową przewodu pokarmowego.
Sok z kapusty białej najlepiej wyciskać w wyciskarce wolnoobrotowej i koniecznie musi być przyrządzany bezpośrednio przed wypiciem.
Dawkowanie na początek to 50 ml 1-2 razy dziennie, jeśli jest dobrze tolerowany, można stopniowo zwiększyć do 100 – 150 ml. Najlepiej pić na czczo i 20-30 minut przed posiłkiem.
Przy większej wrażliwości można zacząć nawet od 2-3 łyżek soku i powoli zwiększać ilość.
PROPOLIS
Kolejnym naturalnym środkiem jest propolis, który chroni, zabezpiecza, wspiera regenerację i ogranicza rozwój wielu drobnoustrojów.
Propolis zawiera bogaty zestaw związków biologicznie czynnych, między innymi: flawonoidy, kwasy fenolowe, estry, terpeny, związki żywiczne i olejki eteryczne.
W praktyce wykazuje działanie: przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, przeciwzapalne, regenerujące dla błon śluzowych. Dlatego przy refluksie, zgadze, nadżerkach, podrażnieniu przełyku czy osłabionej śluzówce żołądka bywa bardzo cennym wsparciem.
Najczęściej stosuje się 10-20 kropli wyciągu propolisowego 2 razy dziennie, w niewielkiej ilości wody lub letniego naparu, najlepiej między posiłkami albo 20-30 minut przed jedzeniem.
U osób bardziej wrażliwych można zacząć od 5 kropli 1-2 razy dziennie i stopniowo zwiększać dawkę.
Przy podrażnieniu przełyku zaleca się bardzo spokojne wypicie, tak aby płyn miał jak najdłużej kontakt ze śluzówką.
Podsumowując, sama zgaga nie jest problemem, to objaw chorobowy, za którym stoją różne mechanizmy, które należy naprawić. Czasem potrzebne są zioła gorzkie i pobudzające. Czasem śluzy roślinne i osłona, czasem alginiany, czy praca z żółcią.
Zdecydowanie w większości przypadków konieczna jest zmiana diety i rytmu jedzenia oraz uspokojenie układu nerwowego, z naciskiem na przewlekły stres i ciągły pośpiech.
W ujęciu psychobiologi czy totalnej biologii zgaga bywa łączona z wewnętrznym konfliktem związanym z „trudnym do przełknięcia” doświadczeniem, napięciem, frustracją lub poczuciem, że coś w życiu dosłownie „pali od środka”. Czasami również „kwaśną” relacją lub sytuacją.
Refluks i pieczenie mogą symbolicznie odnosić się do silnych emocji, które nie zostały wyrażone albo zostały zbyt długo tłumione. W takim ujęciu ważna jest nie tylko praca z ciałem, ale także z emocjami i poczuciem bezpieczeństwa.
Pamiętajmy, że zioła są potężnym wsparciem, ale mądra fitoterapia nie polega na ślepym działaniu.
Natura ma ogromną moc, ale wymaga uważności, pokory i dobrania rośliny do człowieka, a nie człowieka do gotowego schematu.
Z miłością Dziewanna 
Materiały zawarte na tej stronie nie stanowią żadnej porady o charakterze medycznym, służą one wyłącznie w celach informacyjnych. Wszelkie kuracje lecznicze należy skonsultować z lekarzem lub fitoterapeutą. Przed zastosowaniem kuracji ziołami zawsze sprawdzaj przeciwwskazania i interakcje z lekami, jeśli takie przyjmujesz.
Bibliografia
Katz PO, Dunbar KB, Schnoll-Sussman FH, et al. ACG Clinical Guideline for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease. Am J Gastroenterol.
Malfertheiner P, et al. Management of gastro-oesophageal reflux disease
Moayyedi P, et al. Functional dyspepsia: a review of the evidence and treatment options.
Fass R, Shapiro M, Dekel R, Sewell J. Systematic review: proton-pump inhibitor failure in gastro-oesophageal reflux disease. Aliment Pharmacol Ther. 2005.
Leiman DA, Riff BP, Morgan S, et al. Alginate therapy is effective treatment for GERD symptoms: a systematic review and meta-analysis. Diseases of the Esophagus. 2017
Duke JA. Handbook of Medicinal Herbs. CRC Press.
Różański, H. Materiały fitoterapeutyczne dotyczące jasnoty purpurowej (Lamium purpureum) van Wyk B-E, Wink M. Medicinal Plants of the World
Bundy R, Walker AF, Middleton RW, Wallis C, Simpson HC. Artichoke leaf extract (Cynara scolymus) reduces symptoms of irritable bowel syndrome and improves quality of life in dyspeptic patients. J Altern Complement Med. 2004.
Melberg A, et al. badania kliniczne karczocha w dyspepsji
Viljoen E, Visser J, Koen N, Musekiwa A. A systematic review and meta-analysis of the effect and safety of ginger in the treatment of pregnancy-associated nausea and vomiting. Nutrition Journal. 2014
Asl MN, Hosseinzadeh H. Review of pharmacological effects of Glycyrrhiza sp. and its bioactive compounds. Phytotherapy Research. 2008
EMA monograph on Althaea officinalis L., radix / folium
Miller et al. / historyczne doniesienia o „factor U” Sforcin JM. Biological properties and therapeutic applications of propolis. Phytother Res. 2016
Vakil N, van Zanten SV, Kahrilas P, Dent J, Jones R. The Montreal definition and classification of gastroesophageal reflux disease: a global evidence-based consensus. Am J Gastroenterol. 2006
© Tekst autorski. Proszę nie kopiować bez oznaczenia źródła.
