Nasturcja to roślina, bez której nie wyobrażam sobie przydomowego ogrodu. Zachwyca urodą, jest łatwa w uprawie, stanowi nietuzinkową przyprawę, a przy tym skrywa w sobie zaskakująco silną moc leczniczą.

Dzięki swojemu pikantnemu smaczkowi niesie podobne działanie jakie przypisuje się bylicy, rucie czy chrzanowi, roślinom które odganiają to co niekorzystne i przywracają życiową siłę.

Liście i kwiaty przepięknie prezentują się jako jadalna dekoracja potraw, można je jeść na surowo.

Nasturcja pochodzi z Ameryki Południowej, do Europy trafiła dopiero w XVI/XVII wieku jako roślina ozdobna po wyprawach kolonialnych.

W Polsce występuje jako roślina ozdobna w dwóch odmianach pnącej i krzaczastej. I choć nie należała do dawnego, rodzimego panteonu ziół słowiańskich, jej charakter doskonale wpisuje się w archetyp roślin ognia i ochrony.

Roślina należy do rodziny Tropaeolaceae i stanowi cenne źródło glukozynolatów, organicznych związków siarki występujących w postaci olejków gorczycznych oraz glikozydów siarkowych. Związki te odpowiadają za charakterystyczny, pikantny smak i cudowne właściwości biologiczne rośliny. Świeże liście i owoce nasturcji wykorzystywane są jako aromatyczna przyprawa, marynowane owoce stanowią natomiast ciekawy dodatek kulinarny, przyrządzany i spożywany w sposób zbliżony do kaparów.

Nasturcja jest dobrze zananą rośliną leczniczą w medycynie brazylijskiej i peruwiańskiej. W medycynie ludowej była stosowana jako środek dezynfekujący, przyspieszający gojenie ran, antybiotyk, środek łagodzący choroby dróg oddechowych oraz jako środek przeciwszkorbutowy.

W fitoterapii stosuje się ziele, kwiat oraz liście nasturcji. Ziele i kwiaty pozyskujemy w pełni kwitnienia, najlepiej rano po zejściu rosy, w słoneczny dzień.

Surowiec suszymy w przewiewnym, cienistym miejscu, w temperaturze do 38°C.

Preparaty sporządzane z ziela wykazują szerokie spektrum działania biologicznego. Wodne wyciągi z suchego ziela oraz maceraty ze świeżych części rośliny pobudzają procesy trawienne, działają żółciotwórczo i żółciopędnie, wspomagając funkcjonowanie wątroby i pęcherzyka żółciowego.

Wyciągi z nasturcji radzą sobie z bakteriami opornymi na antybiotyki i sulfonamidy.

Nasturcja zwalcza patogeny podobnie jak antybiotyk, ale nie niszczy prawidłowej mikroflory.

Zawiera fitoncydy, naturalne związki o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, które silnie hamują rozwój bakterii, wirusów, grzybów i pierwotniaków (m. in. gronkowiec złocisty, paciorkowce, E. coli, Proteus, Klebsiella, Pseudomonas, Candida albicans).

Substancje zawarte w nasturcji są intensywnie wydalane z moczem (już po spożyciu około 10 gram rośliny mocz uzyskuje właściwości bakteriostatyczne) i częściowo przez płuca.

Meceraty, wyciągi i syropy działają wykrztuśnie i odkażająco na drogi oddechowe.

Zawarte w roślinie glukotropeolina i benzyloizotiocyjanian wykazują właściwości antyseptyczne wobec dróg moczowych i jelit, również jako środek dezynfekujący w przypadku ostrych chorób układu moczowego zapalenie pęcherza moczowego, miedniczek nerkowych, stanu zapalnego gruczołu krokowego i oskrzeli.

Przetwory z nasturcji posiadają również działanie przeciwpasożytnicze, ale należy podawać je na czczo.

Napary ze świeżego ziela mają działanie rozgrzewające, pobudzają krążenie krwi, sprzyjają wydzielaniu potu, łagodzą ból i wspomagają oczyszczanie organizmu.

Regularne stosowanie preparatów z nasturcji przyspiesza przemianę materii, reguluje wypróżnienia oraz może zapobiegać powstawaniu kamicy żółciowej.

Wyciągi alkoholowe ze świeżego ziela, stosowane zewnętrznie, poprawiają miejscowe krążenie krwi i limfy, zmniejszają obrzęki oraz przyspieszają wchłanianie wysięków pourazowych, zwłaszcza w okolicach stawów.

Masaże z użyciem spirytusu nasturcjowego łagodzą bóle reumatyczne.

Preparaty alkoholowe z nasturcji wykazują również korzystny wpływ na skórę zmniejszają łojotok, wspomagają leczenie trądziku.

Okłady ze świeżego ziela poprzez poprawę krążenia skórnego i stymulację regeneracji tkanek wspomagają leczenie czyraków, ran i odleżyn.

Toniki i maseczki z nasturcji (na bazie wina, octu lub wyciągu alkoholowego) poprawiają koloryt i elastyczność skóry, a także usprawniają procesy metaboliczne w jej obrębie, przyczyniając się do ogólnej poprawy kondycji cery.

Toniki kosmetyczne otrzymuje się z powyższych preparatów rozcieńczając je odpowiednio wodą lub naparami ziołowymi, np. nagietkowym, krwawnikowym, skrzypowym.

W aptekach dostępny jest niemiecki preparat Angocin Anti-Infekt N, którego głównymi składnikami są nasturcja oraz chrzan. Preparat jest stosowany w infekcjach układu oddechowego oraz moczowego, wykazuje działanie przeciwzapalne i antybakteryjne w oskrzelach i zatokach, działa w górnych drogach oddechowych poprzez zmniejszanie śluzu (sekrecja).

NAPAR

1 łyżkę suchego, lub 2 świezego ziela zalewamy 250 ml. wrzącej wody, zaparzamy pod przykryciem 15 minut.

Przyjmujemy 2-3 razy dziennie po 100-150 ml, w przypadku chorób układu oddechowego, kaszlu, chrypce oraz w przeziębieniu 100 ml 4 razy dziennie.

INTRAKT ZE ŚWIEŻEGO ZIELA (najsilniejsza forma)

Zastosowanie: zapalenie zatok, uporczywy kaszel, zakażenia gardła, bronchit, zakażenia pęcherza i dróg moczowych, infekcje.

Świeże ziele nasturcji (część nadziemna wraz z kwiatami) drobno siekamy i zalewamy podgrzanym alkoholem 50%, w proporcji 1:1, jedna część ziela, jedna cześć alkoholu. Pozostawiamy na 14 dni, po tym czasie dokładnie odciskamy ziele.

Stosujemy 2 do 3 razy dziennie po 2-5 ml, przy ostrych infekcjach nawet do 5 razy dziennie w małych porcjach.

NALEWKA

Dobrze rozdrobnione suszone ziele zalewamy alkoholem 40%, w proporcji 1: 5 (na 1 część ziela 5 części alkoholu). Pozostawiamy na 14-21 dni. Stosujemy 3 razy dziennie po 5-10 ml.

Zastosowanie jak przy intrakcie.

SYROP (odporność, zatoki, drogi oddechowe, stany zapalne pęcherza)

100 gramów świeżego ziela (kwiaty, liście, pędy) zmiksować z 250 ml. miodu, Dodać 25 ml. spirytusu, wymieszać przelać do słoja. Odstawić na 7 dni w chłodne, ciemne miejsce (codziennie przemieszać). Po tygodniu lekko podgrzać w kąpieli wodnej i odcisnąć. Zlać do ciemnej butelki i przechowywać w chłodzie. Stosować 1 łyżka 3-4 razy dziennie.

Pozostały gęsty wytłok można przechowywać w lodówce. Dodawać do ciepłych naparów ziołowych lub wykorzystać jako bazę do miodowego octu.

Można również zostawić syrop w formie miodowej pasty ziołowej, ale wtedy przechować go w lodówce, do około 8 tygodni.

OCET I WINO

Ocet nasturcjowy lub wino nasturcjowe otrzymuje się poprzez zalanie rozdrobnionego ziela octem 3-5% lub octem winnym, balsamicznym, albo winem wytrawnym lub półwytrawnym, w proporcji 1 część surowca na 3 części octu/wina. Surowiec macerujemy 3 tygodnie.

Maceraty octowe eliminują również pasożyty skóry, takie jak wszy, pchły czy roztocze.

Przy okazji. Receptury na octy, które zamieszam w swoich publikacjach o ziołach, to nie są octy tzw. „żywe”, a octy znane w fitoterapii jako lecznicze, gdzie ekstraktorem substancji czynnych jest właśnie ocet.

Oczywiście prawdziwy żywy ocet również możemy przygotować z każdej rośliny, ale proces ten, wygląda zupełnie inaczej, opisywałam go jakieś 6 lat temu na moim blogu.

Przeciwwskazania.

Uczulenie na rośliny z rodziny Tropaeolaceae lub na izotiocyjaniany.

Ze względu na możliwe działanie pobudzające macicę, nie zaleca się stosowania preparatów z nasturcji w ciąży. W okresie karmienia piersią tylko po konsultacji z lekarzem lub fitoterapeutą.

Silne stany zapalne lub owrzodzenia przewodu pokarmowego.

Przy niewydolności nerek, ostrym zapaleniu nerek, kłębuszkowym zapaleniu nerek, stosowanie może nadmiernie obciążać układ wydalniczy.

Nie zaleca się łączenia z silnymi lekami przeciwzakrzepowymi (możliwe wzmocnienie efektu).

Antybiotykami aminoglikozydowymi lub sulfonamidami, lekami moczopędnymi (może zwiększać ich działanie).

Z miłością Dziewanna

© Tekst autorski. Proszę nie kopiować bez oznaczenia źródła.

Materiały zawarte na tej stronie nie stanowią żadnej porady o charakterze medycznym, służą one wyłącznie w celach informacyjnych. Wszelkie kuracje lecznicze należy skonsultować z lekarzem lub fitoterapeutą. Przed zastosowaniem kuracji ziołami zawsze sprawdzaj przeciwwskazania i interakcje z lekami, jeśli takie przyjmujesz.