Uśmiechała się do mnie dzisiaj spośród traw królewna w żółtej sukience. Przycupnęła sobie pod moim oknem i puszczała do mnie oczko. 😉
Pomyślałam więc, że koniecznie muszę wam ją przedstawić.🌼

„Dawno, dawno temu pewnego słonecznego dnia, odpadł od słońca maleńki kawałek i roztrzaskał się o ziemię na miliony cząsteczek,
a z każdej z nich powstał maleńki kwiatek, który przypomina słońce, nazwano go więc kwiatem słonecznym.”

MNISZEK LEKARSKI (Taraxacum officinale)

Nazwy ludowe/regionalne: mlecz, lwi ząb, koński kwiat, dmuchawiec, dmuchacz, bawole oko, buława hetmańska, mnisza głowa, zdmuchawnik, pąpawa.

Legenda mówi, że kiedy ziemię zamieszkiwały istoty magiczne: elfy, rusałki, gnomy, wróżki na ziemi pojawił się pierwszy agresywny osobnik, czyli nieznany dotąd człowiek. Magiczne istoty zaczęły obawiać się dziwnego przybysza i z obawy przed nim, zaczęły się chować pod ziemią, w jaskiniach i lasach. Jednak niektóre z wróżek, te najbardziej kochające słońce, odziane w jaskrawożółte sukienki, nie chciały się ukrywać pod ziemią, przycupnęły więc przy ziemi i zamieniły się w kwiaty mniszka.

MAGIA
Ludzie od niepamiętnych czasów przypisywali kwiatom cudowne, magiczne i dobroczynne właściwości do takich właśnie należał piękny złocisty kwiat mniszka – był symbolem miłości.

Istnieją wierzenia, że zdmuchnięcie nasion mniszka przy pełni księżyca owocuje spełnieniem życzeń. Inny obyczaj każe usiąść na łące pełnej kwiatów i wyszeptać swoje zmartwienia i troski, a wróżki pomogą nam usunąć je z życia.
Kwiat mniszka był uważany za symbol życia, które odradza się w nieustannym cyklu. Składają się na to takie cechy jak heliotropizm, zamykanie na noc koszyczków kwiatowych, a otwieranie o świcie.
Kwiaty mniszka są bardzo energetyzujące i pomagają wprowadzić spokój i harmonię, działają uspokajająco, oczyszczają złą aurę działają i ochronnie.
Likwidują smutek, usuwają stres, złe emocje, pomagają zachować równowagę psychiczną.
Mają też właściwości przyciągania pieniędzy, chronią przed zazdrością i zawiścią na tle materialnym, pomagają zdobyć szacunek i uznanie innych, sprzyjają w osiąganiu sukcesów zawodowych, łagodzą objawy pracoholizmu. Warto więc nosić przy sobie ususzony kwiat lub kawałek korzenia mniszka.
Posiadają moc przyciągania miłości, wprowadzają harmonię i zgodę w związkach partnerskich, są idealne aby złagodzić rozterki sercowe lub znaleźć tego jedynego lub tą jedyną.

Dawniej uważano, że mniszek wpływa znacząco na aktywność seksualną, nazywany był „męską stałością” lub „niestałością”
Niechętnie podawano go kobietom, gdyż obawiano się o ich prowokowanie do zdrady.

W późniejszej Polsce używano liści mniszka w celach kulinarnych, głównie w czasach głodowych. Na Podhalu liście gotowano z mlekiem, serwatką, bądź ziemniakami. Na Orawie wchodził w skład polewki warmuz. Pasterze na Babiej Górze piekli łodygi mniszka, zwanego tam pępawa, na gorących kamieniach. Rodzaj szpinaku przyrządzano też z mniszka w okolicach Uścięcic (w Wielkopolsce).

Na dworach i w „dobrych domach” jedzono czasem mniszek, idąc za przykładem Francuzów. Także wiele osób wracających z emigracji we Francji w połowie XX w. przejęło zwyczaj robienia surówek z mniszka, który jednak się u nas nie rozpowszechnił, chyba z powodu gorzkiego smaku rośliny.

Natomiast we Francji, Chorwacji, Japonii oraz Chinach jada się surówki oraz różne potrawy przygotowywane z liści i łodyg mniszka.

Przy okazji gorąco zachęcam do wprowadzenia tego cudownego ziółka, do swojej diety. Jego gorycz łatwo przełamać słodyczą. Świetnie komponuje się z bananem, z ananasem oraz z gruszką.

OPIS
Bylina niezbyt długowieczna, spokrewniona z sałatą z rodziny astrowatych. W pierwszym roku formuje rozetę liści, w drugim rozwijają się kwiatostany. Kwitnie od kwietnia do sierpnia, masowe kwitnienie trwa około 2 tygodnie. Na niektórych obszarach o ciepłym klimacie może zakwitać cały rok. Od kwitnienia do rozwoju dojrzałych owoców mija około 7 dni. Nasiona są roznoszone przez wiatr, bądź wodę, na odległość dochodzącą nawet do 500 metrów od rośliny macierzystej.
Roślina miododajna, pastewna, rośnie dziko na łąkach, nieużytkach, przy drogach, może być uprawiana. Wszystkie części rośliny są jadalne i wykorzystywane w lecznictwie.
Korzeń główny ma 1-3 cm. średnicy i od 10 do 50 cm długości, a niektóre gatunki nawet do 2 metrów. Korzenie boczne wyrastają w formie spiralnej, w dwóch bocznych rzędach schodzących w dół według ruchu wskazówek zegara, występują na całej długości korzenia.
Łodyga skrócona i schowana pod ziemią, wyrasta z niej rozeta liści i szypuły z której wyrastają pojedyncze kwiaty, szypuły puste w środku i bezlistne, czasami delikatnie owłosione. Podczas kwitnienia od 3 do 40 cm. długości, a podczas owocowania nawet do 60 cm.

Liście liczne zebrane w rozetę, mogą być płasko rozstawione na powierzchni lub wznosić się ku górze osiągając nawet 40 cm. długości. Blaszka liściowa pierzasta, wcinana ma kształt owalny lub podłużny, u dołu zazwyczaj zwęża się w ogonek uskrzydlony. Na powierzchni liście przeważnie ząbkowane, odstające lub odgięte. Mogą być skąpo owłosione.
Kwiaty obupłciowe, języczkowate, skupione na szczycie szypuł kwiatostanowych w pojedyncze koszyczki od 2,5 do 6 cm. Okrywa koszyczka ma kształt dzwonkowaty i osiąga średnicę od 0,8 mm. do 4 cm. Składa się z kilku szeregów lancetowatych listków w 2-3 rzędach, w liczbie 6-18 odginają się one łukowato w czasie kwitnienia i dojrzewania owoców. Kwiatów w koszyczku jest od 50 do 200, ułożone od zewnątrz do środka wzdłuż spiralnych linii, prawoskrętnie, płatki korony zrośnięte złociste lub jaskrawożółte.
Owoce niełupki długości od 2,5-5 mm. odwrotnie lancetowate cztero – groniaste o przekroju rombowym, koloru słomkowego lub brązowo szarym. W szczytowej części zwężone i zwieńczone stożkowatą lub cylindryczną piramidką. Osiąga ona od 0,3 mm. do 1,5 cm długości, na końcu dzióbka znajduje się biały puch kielichowy, składający się z 50 do 100 delikatnych rzęsek o równej długości, osłaniane przez listki okrywy tworzą puszystą kule zwaną „dmuchawcem”.

WŁAŚCIWOŚCI I ZASTOSOWANIE
Wszystkie części rośliny mają podobne działanie, wszystkie zawierają też sok mleczny inulinę w stężeniu 40 %. Najsilniejsze działanie przypisuje się korzeniowi.

Jako roślina sałatkowa ma działanie jak kardiotonik, będzie również pomocna na hemoroidy i w padaczce, w podagrze oraz chorobie Gravesa-Basedowa.

Liście mają działanie promieniochronne, stosuje się je również po ukąszeniach węży i owadów.

Wszystkie części mniszka zjadane na surowo mają działanie naprawcze. Pomagają przy anoreksji, nerwicy, jako środek uspakajający, a także na obrzęki kończyn, stwardnienie rozsiane, wodobrzusze, są również pomocne w leczeniu białaczki oraz chorobach śledziony.

KORZEŃ – zawiera laktony, glukozydy, fitosterole, potas, sole mineralne, cukry, związki gorzkie, kwasy organiczne, inulinę do 40%, germakran, cholinę, żywicę, witaminę C, B. D
Działa przeciwzapalnie, przeciwgrzybicznie, obniża zły choresterol, pobudza czynność wątroby, oczyszcza organizm z toksyn i związków azotowych, obniża poziom cukru we krwi, zabija komórki rakowe. Jest stosowany przy miażdżycy, w chorobach alergicznych, przy zastojach żółci, wspomaga pracę soków żołądkowych, poprawia trawienie, działa moczopędnie, krwiotwórczo. Pomaga w leczeniu trądziku, pomaga w leczeniu reumatyzmu.

KWIATY – zawierają aktywnie działający pyłek, flawony, lutenolinę, chrysoeriol, witaminy A, C, D
Pomagają w leczeniu górnych dróg oddechowych, poprawiają funkcjonowanie wątroby, regenerują ją przy marskości, zwiększają wydzielanie żółci, wspomagają trawienie, oczyszczają z substancji toksycznych, działają krwiotwórczo przy anemii, wzmacniająco, uodporniają organizm.

LIŚCIE – zawierają kumarynę, tiaminę, ryboflawine, cychorynę,cholinę eskulinę, glikozydy flawonoidowe, triterpeny, sterole, błonnik, sole potasu, sole mineralne, wapń, żelazo, potas, magnez, karoteny, kwas foliowy, cukrowce, żywice, betaamarynę, politerpeny i witaminy B 1, B 2, C i A.
Mają działanie moczopędne, a przy tym nie powodują niedoboru potasu, ponieważ jest on uzupełniany potasem zawartym w liściach, posiada właściwości utleniające, wspomaga leczenie zapalenia pęcherza, zapalenia nerek, łagodzi obrzęki spowodowane skąpomoczem, działa stymulująco na wątrobę, wspomaga jej oczyszczanie, wspomaga pracę soków żołądkowych, a co za tym idzie w walce z otyłością, hamuje łaknienie, zwiększa uczucie sytości. Warto tu również dodać, iż goryczka zawarta w liściach bardzo dobrze wpływa na pobudzenie naszych enzymów, pomaga w trawieniu i lepszym wchłanianiu się pokarmów w organizmie, dlatego nie warto pozbywać się jej przed spożyciem, a wręcz zaleca się przed posiłkiem porzuć surowy listek w ustach. Jeżeli jednak bardzo chcemy pozbyć się owej goryczy należy liście mniszka zanurzyć w zimnej osolonej wodzie na 30 minut.

Z zielnika Syreniusza:
„Brodawnik mieczowaty przychodzi do sałat póki młody; a iżby wiotszy był i gorzkości pozbył, często go przesadzać i garnkiem nakrywać, albo ziemią, także w piasku w piwnicy hodować. Tak będzie biały i na pozór wdzięczny, ale i smaku przyjemnego. W gorączkach dawnych i zastarzałych dobrze go używać, tak sałatą, jako i jarzyną. W puchlinie także bywa użyteczny jakimkolwiek sposobem przyprawny. W padającej niemocy (padaczce) doświadczonym go mianują trunkiem. Krwią charkającym sok jego wielkim jest lekarstwem. Tenże sok klaryfikowany żołądkowi zbytnio gorącemu, wątrobie z zamulenia rozgrzanej, żółtej i zielonej niemocy, puchlinie gorączkom wszystkim służy, zwłaszcza trzeciodniowej, po 2 lub 4 łyżki każdy poranek pijąc. Moc nad przyrodzenie zatrzymany, albo z ciężkością odchodzący, warząc go z korzeniem i tę polewkę rano i na noc ciepło po kwaterce pijąc, wywodzi…”
„…A Potocka mówi o mniszku: „Kto skłonny do cierpień żołądkowych, żółciowych i wątrobowych, niech uprzedzi kwitnienie mniszka i zbiera jego odziomki, to jest liczne z korzenia wyrastające różowe, kruche, soczyste łodyżki, oczyści je z zielonych gorzkich i wymoczywszy je w wodzie, przyrządzi z dobrą oliwą i octem lub sokiem cytrynowym na sałatę.”
Zagęszczony sok z mniszka radzi dr. Breyer przyrządzić w nast. sposób: „Potłuc korzenie i ziele i postawić na pewien czas, aby nieczystości opadły; następnie zlewa się czysty sok i powoli smaży na węglach, ciągle mieszając, póki nie nabierze gęstości miodu i przechowuje w kamiennym naczyniu w chłodnym miejscu. Zażywa się go raz lub 2 razy dziennie po łyżce; czyści krew i służy w przewlekłych chorobach skórnych, zatkaniu wnętrzności, żółtaczce.”

ZBIÓR, SUSZENIE

ODWAR Z KORZENI
2 szklanki wody
2 łyżki rozdrobnionych korzeni mniszka gotować na małym ogniu pod przykryciem 5 minut, pijemy przed jedzeniem po pół szklanki.

WYCIĄG SPIRYTUSOWY Z KORZENI
Oczyszczone korzenie kroimy na małe kawałki i zalewamy alkoholem w stosunku 1:3. Zostawiamy na 3 tygodnie, filtrujemy, zlewamy do ciemnych butelek, zażywamy 3 razy dziennie po 10-20 kropli, nie dłużej jak 6 tygodni.

NAPAR Z KWIATÓW
2 łyżki kwiatów zalać 0,5 litrem wody, parzyć pod przykryciem 10 minut, pić 2-3 razy dziennie po pół szklanki

NAPAR Z LIŚCI, KORZENIA LUB KWIATÓW
2 łyżki liści lu korzeni, albo 3 łyżki zmielonych kwiatów zalać 2 szklankami wrzącej wody, odstawić pod przykryciem na 30 minut, przecedzić pić 3 razy dziennie po 200 ml. Niemowlęta od 3-4 kg.- 8 ml., dzieci od 5-6 kg -10 ml., dzieci od 7-8 kg-14 ml., dzieci od 10-15 kg.- 30 ml., dzieci 20-25 kg. – 50 ml., dzieci 30-35 kg.-65 ml., dzieci 40-45 kg. – 80 ml. dzieci 50-55 kg. -100 ml.

NALEWKA MNISZKOWA 
Pół szklanki liści lub korzeni, lub szklanka kwiatów zalać 400 ml. wódki wytrawiać 14 dni, przefiltrować, zlać do ciemnych butelek, zażywać 3-4 razy dziennie po 5-10 ml. Warto tu też dodać, że nalewka stosowana zewnętrznie doskonale rozjaśnia piegi i przebarwienia skórne.

                                 Ocet mniszkowy – dokładny przepis tutaj:

https://magicznyzielnikdziewanny.wordpress.com/2019/06/14/magiczne-octy-dziewanny/

INTRAKT MNISZKOWY
Pół szklanki świeżych zmielonych liści lub korzeni albo szklanka zmielonych kwiatów, zalać 400 ml. alkoholu 40-60% o temp. 70-80 stopni, wytrawiać 10 dni przefiltrować, zlać do ciemnych butelek, zażywać jak nalewkę.

SOK MNISZKOWY
Świeże , umyte ziele lub korzeń przecisnąć przez wyciskarkę. Spożywać 3-4 razy dziennie po łyżce stołowej. Można zakonserwować przez zalanie 40% alkoholem 100 ml. alkoholu na 100 ml soku. Odrzuconą masę pozostałą po wyciskaniu można wykorzystać do sporządzenia z niej alkoholaturę. Szklankę pozostałości zalać 250 ml. alkoholu w temp. pokojowej, wytrawiać 14 dni, przefiltrować, zlać do ciemnych butelek, spożywać jak nalewkę. Z pozostałości po soku można też sporządzić macerat, pół szklanki masy zalać szklanką przegotowanej wody w temp. pokojowej, macerować 6-8 godzin, przecedzić, spożywać 3-4 razy dziennie po 100-200 ml.

MIÓD MNISZKOWY
Na jedną łyżkę świeżego zmielonego ziela lub korzenia (może też być suche) dać 2 łyżki miodu i 10 kropli alkoholu, wymieszać. zażywać 3 razy dziennie po 1 łyżce.

WINO Z KWIATÓW MNISZKA
2 litry płatków z kwiatów, 3 litry wrzącej wody, 1 kg. cukru (polecam kokosowy lub brązowy), sok z dwóch cytryn, 2 pomarańcze, 1 łyżeczka drożdży winiarskich, 200 g. rodzynek. Do głębokiego garnka wrzucić płatki mniszka, dodać obrane ze skórki, pokrojone w kostkę pomarańcze oraz rodzynki, całość zalać 2 litrami wrzącej wody, przykryć i odstawić w chłodne miejsce na 3 dni. W tym czasie przygotuj syrop cukrowy, do 1 litra wrzącej wody wsyp 1 kg. cukru i gotuj na wolnym ogniu, odstaw do przestudzenia. Po upływie 3 dni odcedź wywar z kwiatów i przelej do gąsiora, dodaj syrop z cukru i sok z cytryny oraz sfermentowane drożdże winiarskie, całość dokładnie wymieszaj. Wino jest gotowe po 6-8 tygodniach.

WINO Z KORZENI MNISZKA
50 g. suchych rozdrobnionych korzeni zalej 3/4 litra białego wina gronowego. Odstaw w ciemne miejsce na 14 dni, pamiętając aby codziennie nim wstrząsać. Następnie przecedź przez podwójnie złożoną gazę, pić 2 razy dziennie po jedzeniu 25 ml.

WYCIĄG GLICERYNOWY
Pół szklanki suszonego lub świeżego, zmielonego ziela zalać 90 g. gliceryny i 100 ml. wódki, wytrawiać 10 dni, przefiltrować, stosować 1 raz dziennie po łyżce rozcieńczać w 50 ml. wody.

KOKTAJL Z LIŚCI MNISZKA
1 gruszka (pokrojona w kostkę wraz ze skórką), pół awokado, 5-6 świeżych listków mniszka, 1/4 szklanki soku z cytryny, wszystkie składniki zblendować.

ZIELONY KOKTAJL Z MNISZKIEM
Garść liści pokrzywy, 
10 – 12 młodych listków mniszka,
4 plastry ananasa,
1 banan,
1 łyżeczka mielonej pestki z awokado,
2 chlorelle,
0,5 szklanki wody. 

SAŁATKA Z LIŚCI MNISZKA
3 garście młodych liści mniszka, 1/2 arbuza, 3 łyżki stołowe soku z cytryny, 1 łyżka oleju lnianego, sezam, pół awokado. Awokado i arbuza kroimy w kostkę, liście porwać na mniejsze kawałki, olej sok i cytryny wymieszać ze szczyptą soli i carry polać sosem owoce całość wymieszać.

MLECZ Sonchus
Mniszek lekarski często potocznie nazywany jest mleczem lecz jest to błędne określenie mlecz to rośliny z rodzaju SONCHUS, mlecz nie jest trującą rośliną, ale może być szkodliwy w większej ilości, w niektórych krajach spożywa się mlecz. Rośliny są co prawda do siebie podobne, ale łatwo je rozróżnić. U mniszka z jednego miejsca blisko podłoża wyrasta kilka łodyżek, na każdej tylko jeden kwiat , natomiast u mlecza polnego łodyga jest tylko jedna i gruba, do góry rozgałęzia się na łodydze występuje po kilka lub kilkanaście kwiatów i kilka liści, liście mlecza są też dość mocno owłosione od spodu i jest on dużo wyższy. Poniżej zamieszczam zdjęcie obu roślin dla porównania.

UWAGA! 

Przeciwwskazaniem do stosowania mniszka lekarskiego są głównie: uczulenie na rośliny z rodziny astrowatych, ciąża, laktacja, niedrożność dróg żółciowych i jelit.

Osoby uczulone na latex, osoby zażywające chemiczne leki na rozcieńczenie krwi, osoby zażywające tabletki chemiczne moczopędne, cierpiące na przewlekłą zgagę, przy ropniaku woreczka żółciowego, przy wrzodach dwunastnicy i żołądka powinny skonsultować kurację z lekarzem lub fitoterapeutą.

Z miłością Dziewanna